صفر تا صد مفاهیم اساسی طب سنتی + توصیه‌ها

74

به گزارش خبرنگار طبیب من در بخش «افعال طب سنتی»؛ براساس تقسیمات طب سنتی، ما ۹ مزاج داریم که هر فرد تقریبا یکی از آنها را داراست. این مزاج ها شامل گرم، سرد، تر، خشک، گرم و تر، گرم و خشک، سرد و تر، سرد و خشک و معتدل است.

درمان میگرن در کلینیک آرامش

لازم به ذکر است که همه این مزاج ها طبیعی بوده و در صورت خارج شدن از مزاج طبیعی، فرد دچار بیماری می شود.

مزاج افراد با توجه به نشانه های زیر مشخص می شود:

دمای پوست: دمای پایین پوست نشان دهنده مزاج سرد و دمای بالای آن نشان گرم مزاجی است و متخصص طب سنتی برای تعیین مزاج فرد با گرفتن دست وی، دمای پوست را تشخیص می دهد.

جثه: افراد درشت هیکل، مزاج گرم دارند و کسانی که جثه ریز و جرّه دارند، سرد مزاج هستند.

مو: افرادی که موهای پر پشت و زبر دارند، معمولا گرم مزاج بوده و افراد با موهای لخت، معمولا سرد مزاج هستند.

خواب و بیداری: به طور معمول  افراد پرخواب دارای مزاج سرد و افراد کم خواب دارای مزاج گرم هستند.

سرعت حرکت افعال صادر شده از بدن: کسانی که در انجام کارها سریع عمل می کنند، گرم مزاج و افرادی که سرعت انجام کارها در آنها پایین است، سرد مزاج هستند.

حالت های نفسانی بدن: افراد دارای واکنش سریع به مسایل محیطی و تند و عصبی مزاج، گرم و افراد خونسرد، سرد مزاج اند.

چگونگی تأثیرپذیری از کیفیت های چهارگانه (گرم،سرد، تر، خشک):کسانی که درمعرض هوای گرم حال نامساعدی پیدا می کنند، مزاجشان گرم است. همچنین سرد مزاجان هم این حالت را در هوای سرد، خشک مزاجان در هوای خشک و تر مزاجان درهوای تر تجربه می کنند.

مزاج سن

در طب سنتی ، هر چیزی از جمله سن انسان ها دارای مزاج است. افراد معمولا در سن رشد یعنی از بدو تولد تا سن 30 سالگی، دارای مزاج گرم و تر هستند، بین 30 تا 40 سالگی، مزاج معتدل مایل به گرم و کمی خشک و بین 40 تا 60 سالگی، مزاج سرد و خشک و از سن 60 سالگی به بعد مزاج سرد و تر دارند.

مزاج اعضای بدن

اعضای بدن هم مزاج دارند؛ مثلا مزاج قلب گرم و خشک، مزاج گوشت (عضلات) گرم و تر، استخوان سرد و خشک و مغز سرد و تر است.

مزاج اخلاط چهارگانه بدن

ما در بدن خود 4 خلط داریم: خلط دم (خون) گرم و تر است. خلط بلغم دارای مزاج سرد و تر بوده، خلط سودا دارای مزاج سرد و خشک و خلط صفرا گرم و خشک است.

مزاج مزه ها

مزه شیرین دارای مزاج معتدل مایل به گرم و مزه ترش معمولا سرد و تر است، البته براساس میزان ترشی ممکن است گاهی خشک هم باشد. مزاج غذاهای شور، تلخ و تند گرم و خشک است و غذاهای بی مزه سرد و تر هستند مانند خیار و کدو مسما.

سته ضروریه چیست؟

از دیدگاه طب سنتی، شش اصل ضروری به نام سته ضروریه وجود دارد که اصول لازم برای داشتن یک زندگی سالم و عمری طولانی هستند. این اصول شامل هوا، حرکت و سکون، خواب و بیداری، خوردنی ها و آشامیدنی ها، استفراغ و احتباس (ماندن مواد در بدن و دفع آنها) و اعراض نفسانی(حالت های روحی روانی) می شود.

پورسینا از میان این شش اصل سالم زیستن، سه اصل را مهمتر از بقیه می داند که به ترتیب اهمیت عبارتند از: ورزش، غذا و خواب.

تدابیر طب سنتی کدامند؟

اقدامات درمانی در طب سنتی ، تدابیر نامیده می شوند که عبارتند از:

تدابیر با اغذیه: درمان، با غذا انجام  می شود.

تدابیر با ادویه: درمان با دارو انجام می شود.

تدابیر با اعمال یداوی: درمان با اعمالی همچون ماساژ و حجامت انجام می شود.

انواع غذاها از دیدگاه طب سنتی

غذای مطلق: مطلقا غذاست ؛ مانند گندم، زرده تخم مرغ عسلی، آب گوشت پرنده یا برّه.

دوای مطلق: مطلقا دواست؛ مانند فلفل، زنجبیل، گل نیلوفر و بذر آن.

غذای دوایی : هم غذا و هم دواست اما ماهیت غذا بودن آن بیشتر است؛ مانندکاهو، خربزه، شلغم، عدس ، ماش، کلم، کدو، هندوانه و اسفناج.

دوای غذایی: هم دوا و هم غذاست اما ماهیت دوایی آن بیشتراست؛ مانند تره، نعنا، سیر، پیاز، توت، آلو.

نکات مهم درزمینه غذا خوردن

در زمینه تغذیه مهمترین مسئله ای که باعث آسیب به سلامتی می شود، پرخوری است. اصلی که همه افراد ملزم به رعایت آن هستند،” خوردن به وقت اشتهای صادق اما نه به مقدار اشتها” است؛ یعنی باید در مواقعی که اشتها وجود دارد ،غذا خورد و پیش از سیری کامل دست از غذا خوردن کشید. در هنگام گرسنگی هم نباید غذا خوردن را به تعویق انداخت.

هضم غذا زمانی خوب انجام می شود که حرارت دردستگاه گوارش جمع شود، در صورتی که در هنگام ورزش خون رسانی در دستگاه گوارش کاهش یافته و متوجه ماهیچه های دست و پا می شود، به همین دلیل باید پس از خوردن غذا از تحرک شدید و ورزش پرهیز شود تا ضعف هضم به وجود نیاید. توصیه طب سنتی این است که حداقل تا 2ساعت پس از غذا از ورزش و نزدیکی پرهیز شود.

مقدار غذا باید طوری باشد که فرد احساس کشش در پهلوها را نداشته باشد، ایجاد سرو صدای شکم نکند، آروغ فرد طعم غذا ندهد و باعث کوتاهی و بریده بریده شدن تنفس نشده و در عوض باعث افزایش انرژی و شادی فرد شود.

در ترتیب خوردن غذاها ، طب سنتی معتقد است که ابتدا غذای غلیظ و سپس غذای لطیف خورده شود. حلیم، آش رشته و کله پاچه از غذاهای غلیظ محسوب می شوند و زرد تخم مرغ عسلی و آب گوشت مثالهای از غذاهای لطیف هستند.

غذاهایی که نامتجانس هستند، با یکدیگر مزاج ناسازگار دارند و نباید با هم خورده شوند، شامل: شیر با ماهی، شیر با ترشی جات، ماست با گوشت پرندگان، شیر و پنیر و ترب، شیر با پیازو شیر با خربزه است.

بهتراست زمان غذا خوردن، موقع اعتدال روز آن هم متناسب با فصل باشد. در فصل سرما، میانه روز و در فصل گرما، ابتدا یا انتهای روز بهترین زمان است. در تابستان باید از غذاهایی که سرد بالفعل و در زمستان، ازغذاهایی که گرم بالفعل هستند، استفاده کرد.

یکی از عادات مضر در غذا خوردن، مداومت بر مصرف غذاهایی است که طعم واحد دارند؛ به این معنی که مثلا فرد همیشه غذای شیرین یا همیشه شور یا تلخ و غیره بخورد.

مداومت بر خوردن غذای بی مزه باعث کسالت شده و اشتها را از بین می برد. مداومت بر غذاهای ترش؛ پیری، ضعف و خشکی اعضا را به دنبال دارد. از پیامدهای مداومت بر غذای تند، کاهش تولید خون و پیری است.

مداوم خوردن غذای سرد باعث کسالت و سستی و مداومت بر غذای شیرین سبب از بین رفتن اشتها و گرم شدن بدن می شود. اگر به طور مستمر از غذاهای شور استفاد می کنید، لازم است بدانید که برای معده و چشمتان مناسب نیست و باعث خشکی بدن می شود. مصرف همیشگی غذای خشک هم کاهش انرژی و قوا و از دست دادن شفافیت رنگ چهره را به همراه دارد. غذاهای چرب هم اگر به طور مداوم مصرف شوند ، اشتها را کاهش داده و کسالت ایجاد می کنند.

اصول صحیح نوشیدن آب

زمان مناسب نوشیدن آب، پس از عبور غذا از معده؛ یعنی یک و نیم تا 2 ساعت پس از خوردن غذا است. مصرف آب پیش از عبور کامل غذا از معده باعث رقیق شدن شیره معده و اختلال هضم می شود. آب را نباید به صورت یک نفس نوشید وصحیح آن است که به تدریج باشد.

طب سنتی نوشیدن آب را پس از ورزش، داخل حمام، پس از نزدیکی، در میان خواب، صبح ناشتا، پس از خوردن شیرینی و ترشی جات و میوه های تر مانند هندوانه منع کرده است.

نکاتی درباره استحمام

در صورت استحمام پس از غذا خوردن، غذا به صورت خام در بدن منتشر می شود ، بنابراین توصیه طب سنتی به استحمام پیش ازغذاست، چون در این حالت، بدن برای پذیرش غذا آماده تر است.

انتهای پیام/

درمان میگرن در کلینیک آرامش

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.