چرا می‌خوابیم؟

5

به گزارش خبرنگار طبیب من در بخش «چی و چجوری»؛ انسان‌ها نزدیک به یک سوم عمر خود را در خواب هستند و بدون خوابیدن عصبی و حتی ممکن است کشته شوند. از این جهت کاملا روشن است که برای افزایش کارایی بدن، باید مدتی چشمان شما بسته باشد، اما کسی دقیقا از مکانیسم خواب مطلع نیست.

درمان سینوزیت در کلینیک آرامش

دکتر “مایکل هالاسا”، متخصص مغز و اعصاب و استاد دانشگاه نیویورک می گوید: «کاملا مشخص است که ما چرا غذا می خوریم اما در خصوص اینکه چرا ما می خوابیم هنوز علت دقیقی بیان نشده است.»

 

نظریه هایی؛ علی‌رغم محکم و استوار نبودن، در مورد علت خواب مطرح شده اند. برخی از این نظریه ها توضیح می دهند که هر شب چه اتفاقی در بدن ما رخ می‌دهد؛ به این معنا که از فرآیندهای سلولی تا تغییراتی که در میزان هشیاری اتفاق می افتد را مورد بررسی قرار می دهند، اما به گفته پژوهشگران به نظر می رسد مغز برای سازماندهی مجدد نیاز اساسی به خواب دارد؛ ویژگی‌ای در مغز که به آن “انعطاف مغز” می گویند.

مراحل خواب

کاملا روشن است که خواب برای بدن بسیار حیاتی است. آزمایشات انجام گرفته در دانشگاه شیکاگو بر روی موش ها نشان می دهد آنهایی که از خوابیدن منع شده بودند، فقط بین دو تا سه هفته زنده ماندند. پژوهشی مانند این بر روی انسان ها انجام نگرفته اما یک مطالعه بر روی انسان ها نشان داد، افرادی که بیش از 24 ساعت بیدار ماندند، نشانه هایی شبیه به توهم و جنون از خود بروز دادند.

یکی از دلایلی که نمی توان خواب را به دقت مورد آزمایش قرار داد این است که این فرآیند مانند مقوله‌ای مثل استرس، به صورت مجزا و جداگانه قابل بررسی نیست. دلیل دیگر این است که احتمالا مغز طی دو مرحله اصلی خواب، دو کار مجزا و متفاوت انجام می دهد.

دو مرحله خواب عبارتند از: مرحله حرکت آهسته چشم و مرحله حرکت تند چشم. در مرحله حرکت آهسته چشم، موج های کوتاهی از مغز منتشر می شوند و فعالیت مغز به حداقل می‌رسد. در مقابل، در مرحله حرکت تند چشم، مغز شما همانند وضعیت بیداری فعالیت می کند، با این تفاوت که عضلات شما کاملا بی حرکت و در حالت استراحت هستند. در این مواقع برخی اوقات ممکن است شما بیدار شوید اما احساس کنید فلج شده اید و نمی توانید بدن خود را حرکت دهید.

هنگام خواب چه اتفاقی می افتد؟

بررسی ها نشان می دهد، خواب یک پدیده متمرکز بر مغز است. اگرچه نخوابیدن به مدت طولانی بر سیستم ایمنی بدن و همچنین میزان طبیعی هورمون ها اثر می گذارد، اما اثرات عمده و اصلی آن بر مغز است. دستگاه عصبی مرکزی همواره تحت تأثیر خواب است. احتمالا این فرآیند در انسان کارکرد هایی فراتر از کارکرد آن در حیوانات دارد.

یک آزمایش بر روی نورون‌ها نشان داد حتی نورون هایی که در آزمایشگاه رشد کرده اند، حالت هایی از فعالیت و عدم فعالیت مثل حالت خواب و بیداری از خود نشان داده اند. اما در مورد مغز، چون پیچیدگی بسیاری دارد، عملکرد خواب نیز بسیار پیچیده تر است.

هنگام خواب چه اتفاقی می افتد؟

اما این ایده که خوابیدن، نوعی ویژگی ذاتی شبکه های نورون‌هاست، نمی تواند به خوبی آنچه را که در طول خواب اتفاق می افتد، توجیه کند. اما دانشمندان نظریه هایی را در این زمینه مطرح کرده اند.

اولین نظریه این است که خوابیدن، انرژی مغز را بازیابی می کند. طی یک خواب حرکت آهسته چشم، مصرف گلوکز مغز به اندازه نیمی از مقداری است که در طول بیداری مصرف می کند. اما اگر این نظریه درست باشد، رابطه بین خواب و مصرف انرژی مغز جور در نمی آید؛ چرا که مثلا در طول خواب مصرف گلیکوژن بخشی از مغز افزایش و مصرف بخشی دیگر کاهش می یابد.

نظریه دیگر این است که خوابیدن، این توانایی را به مغز می دهد تا مواد زایدی را که این عضو حین بیداری تولید کرده، دفع کند. تولید مواد زاید مغز به اندازه مصرف انرژی آن بسیار بالاست. برخی از پژوهش های اخیر این ایده را تقویت کرده اند اما به نظر می رسد این عملکرد اصلی خواب نیست.

احتمالا بهترین نظریه ای که عملکرد خواب را توضیح می دهد این است که این فرآیند یک نقش کلیدی در برقراری اتصالات و انعطاف مغزی دارد. انعطاف مغزی در فرآیند یادگیری و حافظه نقش دارد. بررسی هایی نیز نشان می دهد، در صورت نخوابیدن، عملکرد حافظه تضعیف می شود. افرادی که اختلال خواب دارند نیز با توجه کردن و تمرکز مشکل دارند. خوابیدن تقویت تمرکز را از طریق اثرگذاری بر سیتاپس ها یا محل اتصال نورون ها به یکدیگر انجام می دهد.

گفتنی است، پژوهش های آتی می تواند ما را در درک دقیق تر فرایند خواب و چگونگی اثر آن بر بخش های مختلف بدن یاری کند.

منبع: Live Science

انتهای پیام/

 

درمان سینوزیت در کلینیک آرامش

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.