طبیب من

کد خبر: 9006
تاریخ انتشار: ۴ام مرداد ۱۳۹۶ , ۱۱:۰۰
تشکیل لخته در مسیر جریان خون می تواند منجر به کاهش یا عدم خون رسانی به اندام یا حتی مرگ شود.

به گزارش خبرنگار طبیب من در بخش «سبک زندگی»؛ «ترومبوز» لخته ای است که در سیستم عروقی ایجاد می شود. این لخته در محل تولید، به دیواره رگ چسبیده و باعث اختلال در جریان خون شده که در این حالت می گوییم فرد دچار «ترومبوزیس» شده است.

این لخته معمولا در افراد بی تحرک و با سابقه ژنتیکی به وجود می آید. همچنین ترومبوز می تواند در زمان آسیب به دیواره سرخرگ، سیاهرگ یا بافت های اطراف آن ایجاد شود.

 

**انواع ترومبوز

تشکیل لخته خون معمولا پاسخ طبیعی بدن به آسیب و جراحت است. در این حالت پلاکی تشکیل می شود که می تواند باعث کاهش یا توقف جریان خون شود. اگر بخشی از لخته خونی جدا و توسط جریان خون به نواحی دیگر منتقل شود آن را «اِمبولوز» می نامند.

«اِمبولوز» یکی از خطرناک ترین و کشنده ترین فرم ترومبوز است به خصوص زمانی که به اندام هایی مانند قلب، ریه یا مغز وارد می‌شود. زمانی که اِمبولوز به این اندام ها راه یابد می گوییم فرد به «آمبولی» دچار شده است.

اثر ترومبوز به مکان تشکیل آن بستگی دارد. اگر محل تولید آن سرخرگ باشد، مثلا سرخرگ قلب یا مغز، به آن «ترومبوز سرخرگی» و اگر محل تولید آن در سیاهرگ باشد به آن «ترومبوز سیاهرگی» می گویند. همچنین اگر تولید ترومبوز در نواحی پایین پا باشد به آن «ترومبوز ورید عمقی» گفته می‌شود.

**علت بروز ترومبوز

لخته در اثر واکنش شیمیایی بین پلاکت ها(سلول های خونی) و فاکتور های انعقاد خون ایجاد می شود. بدن در شرایط لزوم زمینه لازم برای واکنش های انعقادی را فراهم می کند. موارد زیر از عوامل مستعد کننده ایجاد لخته در رگ های خونی است.

-تنباکو موجود در سیگار

-کلسترول بالا

-چاقی بیش از حد و اضافه وزن

-دیابت

-استرس

-تحرک ناکافی

برخی از این عوامل خطر بروز «آترواسکلروزیس» را افزایش می دهد. «آترواسکلروزیس» فرآیندی است که طی آن چربی در دیواره رگ رسوب کرده، باعث سختی دیواره آن و در نتیجه افزایش احتمال تولید لخته و مسدود شدن سرخرگ یا سیاه رگ می شود.

 

**نشانه های بروز ترومبوز

ترومبوز معمولا تا زمانی که باعث محدود شدن یا انسداد مسیر جریان خون شود، نشانه ای ندارد. علائم و عوارض ترومبوز در ادامه عنوان شده است.

*ترومبوز شریانی یا سرخرگی

-آنژین ناپایدار(نوعی درد قفسه سینه)

-حمله قلبی

-سکته مغزی ناشی از انسداد عروق مغزی(ایسکمیک)

-انسداد یا کاهش خون رسانی به سرخرگ های جانبی اندام ها

-درد قفسه سینه

-تنفس کوتاه

-نیمه پایین صورت در یک طرف سر به پایین می افتد

-از دست دادن ناگهانی قدرت پا یا بازو

-سرد، دردناک و بی حس شدن یک اندام

*ترومبوز وریدی یا سیاهرگی

ترومبوز وریدی به خصوص در وریدهای پا شامل علائم زیر است.

-درد، تورم و حساسیت به خصوص در ساق پا

-درد و احساس گرما در ناحیه مبتلا

-قرمزی پوست به خصوص در زیر زانو

این شرایط نیاز به درمان فوری دارد. به طوریکه اگر فرد یکی از علائم بالا را داشته باشد باید سریعا تحت اقدامات درمانی قرار گیرد. زیرا این لخته ها ممکن است با جریان خون حرکت کرده و رگ های نواحی بالای بدن مانند قلب و مغز و ریه را مسدود کند.

 

**تشخیص ترومبوز

پزشکان از روشهای مختلفی برای تشخیص این اختلال استفاده می کنند.

-سونوگرافی دوبعدی رایج ترین روش‌ها برای تشخیص ترومبوز رگ‌های پا است. در این روش از امواج صوتی برای دریافت تصاویر از جریان خون درعروق استفاده می شود.

-تست «دی-دایمر» میزان ماده ای که پس از شکستن لخته در خون آزاد می شود را اندازه گیری می کند. اگر مقدار این ماده بالا باشد می توان گفت ترومبوز یا لخته در جریان خون وجود دارد.

-تصویر برداری از رگ که طی آن یک ماده رنگی به رگ مبتلا تزریق کرده و جریان خون را با اشعه ایکس بررسی می کنند.

-با کمک ام آر آی، سی تی اسکن و تصویر برداری از ارگان و بافت می توان وضعیت رگ را بررسی کرد.

-آزمایش خون نیز برای بررسی سابقه ژنتیکی اختلالات تشکیل لخته خونی انجام می شود.

**درمان ترومبوز

درمان ترومبوز با هدف کنترل علائم، برقراری جریان خون و کاهش یا از بین بردن ترومبوز انجام می شود. راه های درمانی شامل موارد زیر است.

*جراحی

جراحی در شرایط اورژانسی انجام می شود. در این روش دسترسی مستقیم به رگ مسدود شده وجود دارد.

*قرار دادن فلیتر در بزرگ ساهرگ زیرین

طی این روش فیلتری در بزرگ سیاهرگ زیرین گذاشته می شود که لخته ها را در خون به دام می اندازد و از انتقال آن به قلب و ریه جلوگیری می کند.

*ضدانعقاد ها

این ترکیبات به عنوان رقیق کننده های خون به کار می روند. در واقع این ترکیبات می توانند احتمال تولید لخته و در نهایت اندازه ترومبوز را کاهش دهد.

*جوراب های طبی فشاری

ممکن است این جوراب به همراه مصرف ضد انعقادها توسط پزشک پیشنهاد شود. جوراب های طبی فشاری می تواند باعث پیشگیری از درد ساق پا، التهاب و کاهش سایر عوارض جانبی شود.

*بالا نگه داشتن پای مبتلا

در کنار استفاده از جوراب طبی فشاری، می توان برخی مواقع پای مبتلا به ترومبوز را بالاتر از سطح باسن نگه داشت. اینکار باعث کاهش فشار وارده به رگ ها و تقویت جریان خون می شود.

*ورزش

پیاده روی و ورزش مداوم باعث تقویت جریان خون در رگ ها می شود.

**پیشگیری از بروز ترومبوز

معمولا راهی برای پیشگیری از ایجاد ترومبوز وجود ندارد اما راهکار هایی برای کاهش خطرات ناشی از ترومبوز وجود دارد.

-ترک سیگار و محصولات حاوی تنباکو

-حفظ وزن طبیعی

-رژیم غذایی سالم

-ورزش منظم

بلند شدن و راه رفتن پس از یک عمل جراحی یا در طول یک مسافرت از اهمیت بالایی برخوردار است.

اگر فرد به موقع تحت نظر قرار گیرد، درمان های مرتبط با ترومبوز در مواقع حیاتی و اورژانسی موفقیت آمیز خواهد بود. مراقبت های بعد از درمان اهمیت زیادی دارد زیرا بسیاری از عوارض جانبی ماه ها یا حتی سال ها بعد از اولین علائم ترومبوز بروز می کند.

«سندرم بعد از ترومبوز» یکی از عوارض جانبی ترومبوز وریدی پا است. این اختلال مربوط به آسیب بافت های اطراف ناحیه درگیر مانند افزایش فشار به رگ، ایجاد خراش و درد است. این عوارض باعث آسیب دائمی به رگ ها می شود. در برخی موارد نادر ممکن است قطع اندام نیاز باشد.

بهبودی فرد بستگی به ناحیه تشکیل لخته و مدت زمان اختلال در جریان خون دارد. هرچه اقدامات درمانی سریع تر انجام گیرد، احتمال بروز آسیب های طولانی مدت و عوارض جانبی کاهش می یابد.

منبع: Medicalnewstoday

انتهای پیام/

ارسال نظر
دکتر افشار
|
مرداد ۴ام, ۱۳۹۶

مطلب بسیار مفیدی بود، مرسی از زحماتتون

نام:
ایمیل:
* نظر: