طبیب من

کد خبر: 9346
گروه : خبرکده , ویژه
تاریخ انتشار: ۷ام مرداد ۱۳۹۶ , ۱۳:۲۰
«طبیب من» گزارش می‌دهد؛
نسخه نویسی یکی از وظایف پزشکان در قبال بیماران بوده، اما متاسفانه بدخطی برخی پزشکان در حدی است که در بسیاری از مواقع موجب مرگ بیمار می شود.

به گزارش خبرنگار طبیب من در بخش «خبرکده»؛ نسخه مادرم را گرفتم تا بخوانم. تلاشم بی فایده است. هر کاری می‌کنم چیزهایی قابل خواندن نیست. یک سری حروف که جلوی چشم هایم رژه می‌روند. یکسری حرف و عدد و دیگر هیچ چیز متوجه نمی‌شوم. نسخه را می‌برم داروخانه و خیلی راحت داروهای مادرم را می‌گیرم و می‌آیم. بدون هیچ مشکلی. می‌پرسم چطور این نسخه را خواندید؟ خانمی که نسخه را برایم پیچیده و مشغول کارت کشیدن است می‌گوید: “کارمان است، می‌خوانیم دیگر. البته خب چیز خاصی هم نداشت.” و من همچنان با تعجب نگاه می‌کنم.

چطور ممکن است آدم‌هایی روی زمین باشند و چنین خط‌های عجیب و غریبی ارائه کنند و تازه آدم‌های دیگری باشند که به راحتی آنها را بخوانند و نسخه مردم را بپیچند. همیشه این سوال توی ذهنم بوده که چرا برخی پزشکان بدخط هستند و تلاشی برای خوش خطی خود نمی‌کنند. چرا نهاد یا ارگانی هم نیست اوضاع را سامان دهد و روند همینگونه ادامه دارد.

یک نفر تا زمانی که به داروخانه مراجعه نکند، متوجه نمی شود داروهایش چه بوده و برای کدام بیماریش دارو تجویز شده است. شاید برخی از آن داروها را در خانه داشته باشد و نیاز نباشد دوباره آنها را تهیه کند. شاید به هر دلیلی نیازی به تهیه یکسری داروها نباشد. ولی هیچ‌یک از این حق انتخاب ها برای بیمار فراهم نمی شود چون خط بد پزشکان این اجازه را به بیمار نمی‌دهد.

جالب است بدانید این معضل تنها مربوط به ایران یا شهر ما نیست بلکه در همه دنیا این مشکل دیده می‌شود. پزشکان به دلیل کمبود وقت و یا هر دلیل دیگری زمانی برای نسخه نوشتن صرف نمی‌کنند و ترجیح می‌دهند نسخه را به نامرتب‌ترین حالت ممکن ارائه کنند.

طبق آماری که انجمن پزشکی آمریکا منتشر کرده سالانه صدها نفر به علت بدخط بودن نسخه‌ها و این‌گونه اشتباهات جان خود را از دست می‌دهند. طی مقاله ارائه شده در نخستین کنگره بین‌المللی حاکمیت بالینی و ایمنی بدخطی و ناخوانا بودن خط پزشکان از ۴۹ درصد موارد شایع‌ترین علت خطاهای دارویی پرستاران عنوان شده است.

دکتر ایرج خسرونیا رئیس دادگاه بدوی سازمان نظام‌پزشکی، نیز درباره رایج‌ترین اشتباهات پزشکی در ایران گفته بود: براساس گزارشات سازمان نظام پزشکی بیشترین اشتباهات در حوزه پزشکی ایران مباحث دارویی بوده و مقصر اصلی آن نیز “بدخطی پزشکان” است که باعث اشتباهاتی در داروخانه‌ها می‌شود.

جالب است بدانید در مورد هر دارویی که تجویز می شود، ۶ مشخصه شامل نام دارو، شكل دارو، تعداد دارو، واحد دارو، نحوه مصرف و فواصل تجويز دارو باید حتما در نسخه ذکر شود. در نسخه‌های خود دقت کنید تا ببینید چند مورد رعایت شده است. باید یک بررسی اساسی روی نسخه‌های پزشکان انجام شود.

مریم حکمتی دکترای داروسازی و داروخانه‌دار در این رابطه می‌گوید: البته ما با خط بد پزشکان کنار آمده‌ایم و مشکلی برای خواندن آنها نداریم، ولی برخی نسخه‌ها واقعا قابل خواندن نیستند و نمی‌دانیم باید با چه روشی آن را بخوانیم.

وی ادامه داد: بسیاری از مردم نیز مراجعه و از اینکه نمی‌توانند نسخه پزشکان را بخوانند گلایه می‌کنند. ما نیز مجبوریم آن را برایشان بخوانیم. این موضوع باعث اتلاف وقت ما می‌شود در حالی که این کار اصلا مربوط به ما نیست.

حکمتی عنوان کرد: برخی از نسخه‌خوان ها هم با این موضوع مشکل دارند و نمی‌توانند آن را بخوانند. ممکن است نسخه ای را اشتباه خوانده و دارویی اشتباه به بیمار داده شود. جان افراد چیزی نیست که بتوان با آن شوخی کرد.

وی ادامه داد: به نظر من بهترین راه این است که نسخه‌ها تایپ شده باشند. با این کار دیگر نیاز نیست این کار سخت و طاقت فرسا را انجام دهیم. در حال حاضر در بسیاری از کشورها این کار انجام و نسخه‌های تایپ شده به مردم تحویل داده می‌شود.

دکتر صدرا احمدی، یک پزشک عمومی است که معتقد است خط خوبی ندارد و تمام تلاشش را می‌کند که بتواند نسخه خوبی در اختیار بیمار قرار دهد. او گفت: می‌دانم یک نسخه با خط بد چه تبعاتی می‌تواند داشته باشد و مشکلاتش برایم روشن است. البته خط برخی از همکارانم بسیار بد است و حتی من هم قادر به خواندن آنها نیستم.

وی افزود: سرعتی که در کار نیاز داریم اجازه نمی‌دهد بخواهیم زمان زیادی برای نوشتن نسخه صرف کنیم ولی با این حال باید دقت انجام شود که نسخه برای افراد قابل خواندن باشد.

محمدباقر ضیا عضو هیأت مدیره انجمن داروسازان ایران نیز در خصوص عوارض ناخوانا بودن نسخه‌های پزشکی، گفت: روش‌های مختلف خلاصه نویسی نام داروها یکی از عوامل بروز خطا در نسخه خوانی‌ها است. همچنین علاقه برخی بیماران به خوددرمانی و کم و زیاد کردن داروها نیز سبب می شود که پزشکان، به گونه‌ای دارو را در نسخه درج کنند که امکان اضافه و کم کردن آن از سوی بیماران وجود نداشته باشد.

ضیا تصریح کرد: در داروخانه‌ها نیز بررسی پرونده‌های تشکیل شده در پیش شکایات بیماران نشان‌گر اهمیت سرنوشت ساز خطاهای ناشی از بدخطی نسخه‌ها است.

وی در ادامه در خصوص پیشگیری از بروز بدخطی نسخه‌های پزشکی گفت: تشکیل پرونده پزشک الکترونیک و نسخه الکترونیک همراه با سیستم‌های کامپیوتری، یکی از بهترین روش‌ها برای پیاده‌سازی درست نسخه‌ها است. این موضوع می‌تواند ۵۰ درصد از خطاهای پزشکی بکاهد.

دکتر محمدمهدی قیامت، رئیس انجمن بیهوشی و مراقبت‌های ویژه ایران، نیز در این باره گفت: مسئله بد خطی پزشکان بیشتر در مطب‌های پررفت و آمد و در شهرستان‌ها به سبب ازدیاد بیمار صورت می‌گیرد. به همین خاطر پزشکان باید توان جسمی خود در ویزیت روزانه را به طور جدی در نظر گیرند.

وی ادامه داد: همچنین می‌توان از آموزش خط خوش برای پزشکان استفاده کرد که به آنها برای داشتن خط خوانا کمک شود.

رئیس انجمن بیهوشی ایران گفت: از آن جا که در کشورهای اروپایی کارت اینترنتی سلامت رایج است به همین خاطر بدخطی پزشکان به این صورت دیده نمی‌شود، بنابراین کشور ما هم می‌تواند با بهره گیری از رایانه و اینترنت این مسئله را تا حدودی حل کند. اما بهتر است پزشکان به خوش خطی و خوانا نویسی سوق یابند تا مشکلات به حداقل‌های ممکن برسد.

با الکترونیک شدن نسخه ها این مشکلات حل می‌شود ولی نمی‌توان پیش‌بینی کرد این طرح چه زمانی به نتیجه برسد و بتوان پزشکان را به استفاده از آن مجاب کرد. این طرح در برخی از شهرهای کوچک ایران به صورت پایلوت انجام شده و هنوز نتایجی از آن به دست نرسیده است. تا زمان به نتیجه رسیدن این طرح باید خوش خطی نسخه های  پزشکان خواسته مردم باشد.

مردم نیز در این مسیر باید همکاری کنند. تا زمانی که مردم نخواهند اوضاع به همین ترتیب خواهد بود. خوب است هر بیمار هنگام مشاهده نسخه خود، در صورتی که قسمتی از مطلب را متوجه نشد آن را دوباره به پزشک برگردانده و بخواهد نام آن دارو را برایش بخواند. این موضوع پزشکان را مجاب می‌کند تا بیشتر برای نوشتن نسخه‌هایشان وقت بگذارند.

گزارش از نگار رفیعی

انتهای پیام/